Saturday, March 16, 2019

KA HNEH TA By T mawii

KA HNEH TA.

By ..T Mawii,

    Mahni  tawka  duhthlang  ve thei  inti ngat,  duhthlanna  erawh  nei thiam vak si lo ka ni a, (hming leh khua hi thup ang aw)

   Ka rawn tleirawl  chhuak chu  nun hi  nuam ka ti ve  khawp  mai, Tleirawl tet  aṭangin     Kohhran upa  fa tih takah  Kohhran ka bel chawt  a, ka thi deuhthaw  a nih loh chuan inkhawm leh  Kohhran thiltih  ka thlahthlam  ngai lo  a ni ber.

  Kum 18  ka kai ve dawn chiah a, ka u te pahnih nula  kum 20 leh 23  mi  a kum zâwnin  an thi ta si  a. Chhungkaw rinrawl berah  ka ṭang lo thei ta lova, sikul pawh  kal zaqm thei lovin, High sikul  ka rap ṭan chauh tih chuan chhungkaw harsatna  avangin ka chawl hlen ta  a ni.

  Kum 20  ka kai ve ta.

   Duhtu tam tak  nei ve chung khan duh chu  ka thlang  ve ta  ngei  mai a, kan khaw tlangval  hmelṭha zet  mai, pa te  chhe lem lo tak leh  pian pawh nalh tak mai, mi ṭhenkhat  erawh  chuan 'a kawtlai mi em mai,  sakhua  a ngaihsak si lo,' ti a  an sêl ruk  deuh nen chuan inzui  chho vein, kum tawp  lamah chuan mi zawng zawng  mak tih luai luai chung leh, ka nu leh pa rilru na  em em  chung chuan kan tlan dùn  ve ta rawih mai  a.

   " Awi,  mak  ka ti lutuk, kan khaw nula  sakhawmi  ber mai leh, kan khaw tlangval  kawtlai mi ber  mai  an innei  chu  a nia, Mafeli  chu ka uiin, a mi duhzawng  chu ka rin a lo va ang lo tak em..!!" tih chu  mi tam zawk  titi leh  an inhrilh  chhawn dan  a ni a.

  Kei erawh  chuan,
" Kan innei anga, a nun hi chu  ka siam ṭha thei ngei  ang," tih rilru  kha  ka pu ve tlat  mai  si  a.

  Ka nu leh pa chu  an rilru na hle mahse:

 " In  nupui/pasal tura induhthlanaah  kan inrawlh lo vang, thurâwn  kan pe vek tawh che u a, induha inneih chu kutdawh pawh  nise  kan pawt  kir lo ang che u, inthlan fuh leh in vannei ang a, fuh loh leh invanduai a ni mai,"  an tih ang ngei  chuan min pawh kir  chu  an tum hauh lo mai a.

   Chutia innei ve ta chu  ama inluahah  chuan kan lut ve ta rawih a,  tlangval  parawl  tih takah  a inchhung  pawh  a tlabalin, bungbel  lah  engmah a awm mumal hek lo. Kan insawi  fel  hnu chuan  kan  inpui lamah  chuan kalin, bed sheet  leh  mamawh  zual ang ang  chu  ka fawm khawm ve nasa  hle  mai a.

   Ka tleirawl  deuh  lai khan  ka venneih  asiamin, Anganwadi  Worker  hna  ka  hmu  ve hlauh mai bawk  a, Aizawlahte  trainingin  ka awm phah ve reng  nghe nghe  a, tin, hei hian  kan  khawsak  harsa  lutuk  tur pawh  min save  sak ve nual  reng  a ni.

  Duh leh duh intawng  ve ta chu  kan hlim ve khawp  mai a, hlim lah  kan hlim ve na laileng  e. Chutiang  chuan kan awm chho ve nawk nawk  a, hun a lo rei deuh chuan, Kohhran  dan chhungah te lutin, kei  naupan lai aṭanga  sakhaw  bel tlat  chhungkua aṭanga  chawr  chhuak ta chu  ka lung lengin  ka inkhawm veleh  ta zauh zauh a, ka pasal pawhin min khak hran lem lo.

  Chutianga  kal chho zel chuan ka inkhawm tam ve tial tial a, kan pa  pawh  chu ka sawm fo bawk a, ani erawh  chuan inkhawm chu  a ngaihsak duh chuang ta hlei lo a. Keimah chuan ka theih tawk tawk a inkhawmin, chaw ei dawn leh  chawlhni tuka  chhung inkhawmte  ka neihpui ta zel  a, ngawi reng leh  min hnial lem lo chuan a awm ṭha ve mai zel bawk a; hun hmang  ve tura  ka sawm  erawh  chuan min hnial  fithla ṭhak ṭhak  thung  ṭhin a.

   " Nangman i hman  kha  a tawk," tiin.

   Kum a lo vei meuh  chuan  kei pawhin nau hial  ka lo keng  ve ta a, nau ka pai chinah  phei chuan inkhawm leh ṭawngṭai  chu  a hma aimahin ka  uar leh zual  ta a, ka fa tan  chuan nu entawntlak  tak  nih ka tum ve tlat  a ni.
 

  Nau ka pai chu kan hlim nupa  ve khawp  mai a, ka thleng sil  leh  eirel  laia  Gas  bula  ka awm lai te hian  ka hnung lamah  min rawn vehin, ka kawngah  min kuah a, ka pum chul chung hian  kan fa tur chu  biain, min chhaih pah a,min duatna  leh duhsakna  kawng  hrang hranga  lantirin, min hmangaihzia  thu  min hrilh nawn sap sap  ṭhin a;  ka lo  beisei  leh  thlakhlelh  em em  nun chu ka tawng  chho  ve ta  zel  a ni.

   Naupai  erawh  ka haw phian a, chaw ka huain kan ei ngun ber  Maian te lah  chu  ka hmuh ngawt pawhin ka luak hi  a chhuak  ut ut  mai ṭhin a. Chaw lum ka ngei a, 'chaw rim a nam em mai,'  ka tih laiin, chaw ṭhing  leh  dai erawh  ka ti thei ṭhak  bawk  si lo.

 Lui lam sa  ka ei chak thu ka sawi chuan  ka putea  chuan a fapa  Luiah  a lo kal tir  a, a tuk zingah chuan sangha  tharlam  tak mai, la khu vang vang  mai   Khuhhriang  lian khat  lawih mai a Nghatak leh  Lengphar  pum ṭhiau  mai  min rawn pe chu, a rim ngawg pawh khan ka ril a ti ṭam vawng vawng  mai nia. Kan pa  takngial pawhin  lawmthute   a lo  hrilh  ve nual  nghe nghe  a.

  Ka raino  chaw huat  pawh  thla 2 hnu velah chuan reh chhoin, ka chaw ei pawh a tui leh ṭan tawh  a, ka naupai pawh  thla 4 a lo kai ve ta reng  mai. Inkhawm leh ṭawngṭai  ka uar sauh sauh a, a theih hram chuan hritlang  leh  khawsik  satliah  vel chuan ka inkhawm min ṭhulhtir pha lo a, tin, ka nu leh pa te pawh  tibuai lo a awm hram hram.ka tum bawk  ṭhin.

  Chutianga  ṭhahnemngai taka  hun ka hman chhoh lai chuan kan pa erawh  a lengchhuak tam ve tial tial  thung a, a nu, amah hringtu hian  pasal dang  nei tawhin, kan khua  Hmunṭha-ah  hian  a awm ve nghe nghe  a. Tuna a pasal nen pawh hian fa puitling  pali lai an nei tawh  nghe nghe  a ni.

   Kan inneih tirh lama  min tlawh  ṭha duh  hlei lo kha  an lo leng ngunin, kan pa  lah chuan kei aimah hian  a lo ngaihsak zawk ṭhin bawk  a, ka ṭha en ve tawp  zel mai  a.

   Zankhat  ka inkhawm bang  chu  ka rin loh  deuh mai hian kan pa  chu  inah a awm ve tih hriat deuh  mai  hian  kan in chu a lo eng  ve pap  mai a, lawm taka  inchhung  ka lut tur chu  kawngka  a lo inkalh tlat mai  le..!!

   " U Zual, kawngka lo hawng teh,"

  Chhanna  ka dawng  miah lo va.

  " I mu em ni? Kawngka  lo hawng teh,"

 ka tih nawn leh pawh  chuan chhanna  ka hmu ta chuang lova, ka nu te in hi  kan inpiah maia  awm a nih vangin ka chawl phei mai mai teh ang tiin  ka lut phei ta a. Ka len luh khat em avangin  ka nu chuan,

  " Â..! Mafeli  ve mial chu,"  min lo ti nghe nghe  a.

  Ka pa  pawh chuan,

  " Mafel, innpa  a leng em ni? nang ngial i lo thlen phei ve chu,"  a lo ti bawk a.

   " Aw, zanin chu  a leng chhuak ve aniang,"
 tiin  ka pha nawi niah niah  a, ka nu leh pa bulah  chuan engmah  ka sawi  duh ta lo va.

   Mawi tawk  ka ṭhut ve hnu chuan ka nu chuan,

  " Mafel, va haw tawh, pasal te  lo haw laia  awm loh chu  a mawi ngai lo a nia,"

  " Aw le,"

 Ka tho ṭaih ṭaih a, ka lung erawh  a chhe ru hle a ni. Ka nu leh pa  bulah erawh  ka thup ve ṭang ṭang  thung a, an thu lova  kal cbhuak ka ni si a. An rilru tihhah  ka duh lo a ni, an hriat  phawt  chuan an mi hmangaihna vangin an na ngei anga, chu chu ka duh si lo a ni.

  In ka va thlen chuan kawngka chu a lo inkalh tawh lova, mahse  muhil nghet tak ang hian a lo awm tlat a, kei pawh chu ka ṭawngṭai a, a bulah  chuan ka mu zui ve ta nghal a. Engmah  sawi chhuak lem lo chuan ka mu meng reng  a; awm erawh  a nuam fahran lo hle mai.

   A tuk zingah chuan  ka zawt ta tho va.

  " I lo haw huna  ai lum atan tiin mei ka lo chhem a,  mahni chauh chuan a khawharthlak em  mai tiin  ka  lo mu zal a, kawngka  ka kalh lai ka hre lo reng reng,"

   a ti ve tlat mai a.
Kan kawngka  hi  kan nupa a pawn lama  kan  chhuak  a nih loh chuan kan kalh ngai  hauh si lova, thu tak min hrilh  erawh  ka ring  lo ru viau nain ka hnial zui ta lem lo a. A vawi khatna  a tan ka pasal  chu

  *Ka ringhlel  ve ta a*.

   Chumi  kar lehah  chuan,

  " Lenchhuah  lawkna  tur  ka nei a,"
        a tia.

  " Khawiah?"

 " Ka nu te inlamah, i chhungte  ngawt  hi  kan ti hluau reng  a,"

   " Ka lo kal  ve ang e,"

   " A ngai lo e, i pa te  bulah lo awm la, ka rawn sawm haw ang che,"

  Ka nu te tualah  chuan kan inṭhen a, a kal ta nal  nal a.

  " U Zual,  lo  haw har vak lo la, ka lo nghak reng  ang che,"

  Min chhang lem  lo chuan a lo hawi zawk  a, a kal liam  zui ta a. Kei pawh  ka nu te inah  chuan ka lut zui ve ta a.

  " Mafel, teh hlawl che chuan, inpa  khawnge?"

   "A nu te inah  a kal dawn a, tah hian min lo nghak la  ka rawn sawm haw ang che, i leng khát  bawk si a,"a  ti a,tah hian ka lo nghak mai ang,"  ka ti ve zaih  thung  a.

   Zan dar  9  velah  pawh  a lo la haw loh  avang  chuan  keimahin ka  haw phei  a, kan kawngka  chu  chhung lamah  a lo inkalh leh ta  a. Min theihnghilh  palh  a nih ringin  ka ko  dat dat  a, nasa deuh a kawngka   ka sawi  vak vak  hnuah  chuan, tho phang  hmel  tak hian  a rawn  hawng  ve hram a. Min be zui ta lo chuan  a mu  lehnghal  ta daih a. Ka rilru  te te  chuan,

   " Eng nge  maw  dik lo  chu  a awm a ni,"

ka ti ru neuh neuh  a.

   Ka nu leh pa  hnenah  engmah  ka sawi  ngai lo a,mahse  loh theih loh va an hriat  hun chu  a lo thleng  ta tho va.

  Ka nu te hnenah  min dah a,min lam loh fo avang  chuan ka pa chuan:

  " Mafel, engmah  zep  loin han  sawi  teh  le,tun hi  a vawikhatna   chauh  chu  a nih hmel loh a ni, i hmel leh  awmdan hian  tunhma  kha  a pha  tlat  lo mai,"  a ti chhuak  ta phawng  a.

  Hemi zan pawh hian  ka haw phei  kawngka  alo inkalh leh  si kha,ko duh tawh loin ka pa te hnen ka  pan  leh  a,a vawi 5-na  lai  a nih tawh  avangin  em  em a ka ti  ve ta deuh  a ni.

   Ka pa  hnenah  chuan engkim  ka hrilh  ta  vek  a.

  "  Kan  fanu  duhlai  i ni a, i inthlahrung  mah  mah  a nih chu, eng hunah pawh  lo haw dawn la, mianglo  leh  rualbanlo  hial  pawh  lo ni palh ta la, kan hmangaihna  che hi  a pangngai  reng;  a duh leh loh che  a nih pawhin  ṭha takin sawi  ang hmiang,  ka fanu  mizia  ka ngaihtuah  hian, i tuar  nasa  hle tawh ang  tih  ka ring  tlat  a ni, kan thu loa  kal  chhuak  i nih vang hian  i inkiltawih rei  mah mah  tawh  a ni; nupa  kawngka  inkalh  hnan fo mai  hi thilthiang  pawh  va ni suh." a ti ta bawrh  bawrh  mai  a.

   Ka pa  thinrimna hi  a awm viau  mai  a,  bakah  ka  mizia  a hrechiang  tawk  ve bawk  si  a. Min dem a, min han  zilh  deuh  pawh  a tum miah lo hian  min hmangaihzia  a pho lang  chiangin, kei  a fanu  mizia  hi  a chiang  hle  tih  a hriat  mai  a ni.

  Tichuan  ka nu leh pa  hnenah  chuan  ka riak  ta  a, nau  ka pai  hrâm  ve ṭan tawh  nen, ka nu  leh pa  thin chu  a rim em em  mai  a, ka naute  erawh  an la naupang  deuh  hlawm nen  engmah  an sawi  ve lem lo nain, ka haw leh  chu  an lawm  ve hle  tih  an hmelah  a lang  reng  mai  a;  a bik  takin  ka  chhang  chhang  leh  hmeichhia  phei  chu  a lawm zual  hle   a ni.

   Zingah  chuan ṭha takin  U Zuala  chu  a lo kal  a, " haw  tawh ila, i leng  rei tawh  alawm," a rawn ti  vei  ngial  a.

  " Ka léng lo,"

 " I in a nih tawh  loh  hi,"

 " Ka nu leh  pa  hnenah  ka haw  tawh  a, ka in a ni tawh."

  Ka pa  chuan,

  " Zuala, haw phei  rawh, keini  pawhin  Mafeli  thawmhnaw  hi  kan rawn la har lo vang."

  " E ..ka pu, ka ṭhen  reng  reng  lo a nia."

 " Hausa  lo teh  mah ila, ka nupui  fanau  chawmna   khawp  chu  ka thawk chhuak  ve asin, i nawm i maka  kawngka  i kalh  hnana  i hnawhchhuah a, i vahvaihtir  mai  mai  turin ka fanu  hi  ka hring  lo. Hmangaih leh  duh taka  i enkawl  peih  chuan  tiin  ka rawn  ngaihven lo mai a ni e, ka fanu  duhlai  a nih hi,"  a ti  ve ta  bawrh bawrh  mai  a. Ka pa  thin kha  a ur ve thlawt  a ni.

   Engang  pawhin min rawn ko leh  mahse  hawn leh  chu  ka tum ta lo  bur  bawk  a. Ka rilru  a ti chawlawl  vek  tawh  tlat  a ni.

   A tuk  lehah  chuan  ka bungraw  la  tur  chuan  chhungkhat  hnai zual  kan sawm  a, kan va phei  ta a. Lak  chu  a lo phal ta awzawng  lo mai a,  ka tihngaihna  hre lo leh  ṭhen ngei duh si  chuan  ka pa  leh  ka Putea  chu  ka va  kohtir  ta tawp  a, ka pa  lo thlen chuan   ka pa  ke vuanin ngaihdamte  a lo dil  vel a..!!

   Keiman  ṭhen  ka tum tawh  em avangin  ka pa  pawh  ka hrilh  vek  tawh  a, chuvang  chuan  ka pa  leh  ka putea  pawh  an khauh far tawh  reng  a ni.

  Ka bungraw  chhawm ngei  leh  ka bed sheet vel   kan lak  vek  chuan  chan tur  a nei  dawn si lova, double bed sheet  chu kan phel ta vek  a, mutbu  fumfe   a neih si loh avangin  mutbu  ṭhenkhat   pawh  chu  kan dahsak  ta hial  a. Ka pa  chuan :

  " Mafel, engmah  ui suh, kan  fapa  ve tho  a nia, a mamawh tur  kha  chu  dah vek  mai rawh, kan  indan  ve na  ni mai  se la, kei pawh  fapa  indang  neiah  ka inngai mai  e;  nangmah  kan  chan che  chuan  a tawk  lutuk alawm."  a ti ṭha  ve mai  a.

   Tichuan  kan inla  chhuak  fel ta  a.

  Pathian zarah  kei chu  ka awm thei viau  mai, U Zuala  zawk  chu  a talbuai  deuh  hlek  ṭhin  pawh  a. A changin  ka pa  hnenah  chuan  ngaihdam  a dil  a, a chang  leh  a vau thul,  a chang  phei  chuan  kan in lama  rawn  awm  ve  te   a tum ang  ut ut   a. Mahse,   eng  kawng  hawi  mahin  ka pa  nena  kan  rilru  chu  a kuai her  zo  tawh  lo  a ni ber  a, ka pa  phei  chuan a khawngaih lek  lek  zawk  fo  mai.

   May  thla  a lo  her chhuak  ta.

   Ka nau  neih  hun  pawh  a ni  ve ta a, thla tawp  ni  30  chuan  fapa  duhawm  tak  mai  ka nei  ve ta  hlawl  mai  le..!!  Ka pai laia  rilru  hah leh  hrehawm  ka tuar  hnem em avang  erawh chuan  ka fa chu  a cher  reuh hle  a, a hmel erawh  a in rel felin a ṭha reuh hle thung  mai.

   Ka fapa  a lo pian meuh chuan  ka pai laia  hrehawm leh  ka nau neihna  hrehawm zawng  zawng  chu  nuaibo  vekin,  thinlung   chhungrila  lawmna  nasa tak nen ka khat  ta  zawk  a. Ka pa leh  nu phei  chu  an tu hmuh hmasak  ber  a ni bawk  a, kei aimah  chuan an lawmin  an ngaihsak  zawk  hial  reng  a ni.

   Naute pawh  a hriselin  a ṭhang  chak reuh hle  a, kan chhungkua  kan hlim phahin, ka naute  zawng zawngin  pawm ṭheuh  an duh  si  a, ka khawih  chang  meuh lo hial  zawk  a ni, a lawmawm  letling  hlein ka hre nghe nghe  a.

   Naute  kum 4  a rawn tlin chhoh  chuan  keimah  ka la  naupang bawk  a, Kohhran lam aṭangte  pawh  chuan  chanvo  te min pein, min rawn  chei  nula  leh ta viau  mai  a. Nu leh  pa  kara  la awm nimahila,  rei loah  nuṭa ten  nupui  an nei  ang  a, keini  nuthlawi  nau pawm tan chuan  nun a chep  mai awm mang  e  tihte  ka ngaihtuah  neuh neuh  ṭhin a.

   Chutihlai  karah  ka nih ang  ang  a duh leh min  hmangaihtu  an lo  awm  ve zel  nen,  ka fapa  nise, ka riahpui pawh phal lovin  a pi leh pu inkarah  a mu kak  zel  mai  si  a. Ani chu  a ngaihtuahawm lo  zawk  hle hian  ka hre ta  zawk  a.

   Tichuan, keimah  ang  maia  thlawi  ve tawh, Pathlawi  fanu  pakhat  nei  tawh  nen  chuan  kan innei veleh  ta  a,  a fanu  erawh  chu  a awmpui  bik  lo a, a nu  a lo pe fel  diam tawh  a, ka hau  ka hau  ta  zawk  mah  a.

  "  Fate  hi  duha  kan neiha  kan  neih loh  theih ngawt  a ni lova,  i enkawl  thei  rih lo  a nih pawhin  pek  thlawt  kher  a ngai  hleinem, malsawm  dawn lohna  a ni duh  ngai  a sin, mizo  upaten  an  tih kha,"  tiin  ka zilh  ve mawlh  mawlh  a.

    Kan pa nen  chuan  a hmasa  ber  a tan  fanu  kan  nei  a.

   Chumi  hnu  kum thumnaah  chuan  fanu  bawk  kan nei leh  a,  a dawt  leh  chu  fapa  kan  beisei  ve tawh  hle  mai  bawk  a. Kan pa  phei  chuan  fanu  pa thum  a nei  ta  a nih chu..!

   Awmhmun  te  sawn  ila,  eizawnna  te  kan thlak  ve dawn  em mi niang  tiin  Champhai  lamah  kan  pem  phei  ta  a,  kei lah  nau  ka pawm avangin  engmah  ka ti thei  vak  si lo a, kan  pa  chu  a thiam ang anga   sum zawng  ve in, a changin  a sumdawng  ve leh  zauh  ṭhin  bawk  a, in lama  a awm erawh  chuan  a remchang  a piangah  inhlawhin, kei pawhin  chuk tuah  huanah  thlai  eichawp  chu  ka lo thar  ve mai  bawk  a; khawl  thei lo  mah ila, kan  eikhawp  chu  kan  thawkchhuak  ve ngawr  ngawr  ang  a ni.

   Kan fa  pathumna  tur  chu  ka pai  leh  ta ngei  a, kan pa  pawh  a phurin  min duat  em em  mai  a, hna  hahthlak  deuh  ka  thawh pawh  phal loin  min awl  hneh  hle,  fapa  nei  ngei  tawh  turah  inngaiin, nau puan  hemna  tur  thlenga  siam lawkin  a phur  em em  mai  a, bazara  a kal  leh  naute   mipa  thawmhnaw   a rawn hawn  thul. Kei phei  chuan  duhthlan  ka nei lo nain, kan  pa  awmdan aṭang  chuan  fapa  hrinsak  ngei  chu  ka duh  ve ta hle  mai a, ṭawngṭaia   ka  dil  ngun ber  pawh  a ni  nghe nghe   a ni.

   April  thla  a lo de  a, nipui  rawn  thawt  chhoh  lai  tak  chuan  nau  chu ka  nei  leh  ta a.

   " Áh..!!  Fanu,"

Nurse  chuan  a rawn tichhuak  phawng  mai  a.

   Chutah   kan  pa  hmel  ka va  en chu  namen  lo hian  a lo  dur  khup  mai  a.! Faa  duhthlang  thei  kan  nih lohzia  hi  a hre duh tlat  lo  mai  a, Hospital  aṭangin  ina  kan  haw  thla  fel  chauh  chu, ka chet  theih  hma  hma  chuan,

  " Fapa  pawh  hring  thei  hlei  lo,"

  tiin  thinrim  tak  chuan  min chhuahsan  ta  nal nal  mai  a ni. Ka rilru  hi  a na  em em  a, ka duh  vanga   fanu  hring  ka ni bik  lo a, tih tak emah  chuan  kei  chu  ka  fatir  pawh  fapa  ngat  a nia, ani  chu  a fatir  pawh  fanu  tho  a nia, fapa  hring  thei lo chu  keimah  ni loin  amah  ngei  chu  a ni reng  si  a, apain  duh  loa  a tlanbosan  tak  ka fanu  thar  chu  ka en  a, ka lainat  zual  sauh  nghe nghe   a. Amah(naute) lah  chu  engmah  hre lovin  ka ṭang  lum bêlin  a muhil  tak  sek sek  a. Mittui  tla  zawih zawiha  thlir  chung  chuan:

  " Bawihte, lungngai  hlek  suh  u aw, innu  ve  hi  ka dam  phawt  chuan  engmah  intlachham  bik  lo ang, nula  hmelṭha  leh  fel  ni turin  ka enkawl  chho  khawp  ang  che u, in unau  thum hian  nula  fel tak  in la  ni khawp  ang, a dam  han hauh  phawt  mai  ila, i pa inchhirna  ram ram  turin lo seilian  mawlh  ang  che u,"  ka  ti  malh  malh  a.

   Ka fanu  upa  ber  chu  inchhunga  nau veng  leh  tirh kual  atan a tlak  ve tawh  a, ka chhawr  ve nasa  thei  hle  mai.  Chutiang  chuan engtin tin emaw  kan aqm chho  ve nawk  nawk  a,  naute  thla khat  a tling  ve ṭep  tih  chuan  kan  pa farnu  nula  chu  min awmpui  pahin, sikul  kal  tur  chuan a rawn awm ve ta  bawk  a. Mahse  rei  vak pawh  kan  awmho  hma  chuan  kan chanchin  chu  ka nu leh  pain an.lo hre ta hlauh  mai  a.

Keimah  tak  phei  chuan  hrilh  ka tum miah lo kha  a nia,  ka pasal  hmasa  a fuh lo tawh a, tunah  lah  fanu  hlir  hrin vang ringawtin  a pain min han chhuahsan  leh  ta bawk  si  a.

    Ka nu leh pa min ngaihtuah  lutuk  chuan ka naute  rawn tirin  min rawn hruai ta daih  mai  a, tichuan  nu leh pa leh  unaute  nen  hlim tak chuan kan  awm  ho  leh ta raih raih  a, mahse  fa  pathum  ka hrin belh  tawh  a, ka fapa  nen,  min  hauin  min  hmu  mawh  hauh  lo  mahse  rilru  chhung   hi  a inthlahrung   du  mai  a ni.

   Ka nau hmeichhia   naupawm  hi  a awm  ve  a,  hnute  tui  a nei  ṭhain  ka fa  te ber  leh  a fa tir  chu  an inrual  hlauh  mai  bawk  a, kei   a cher  chhe  chi   nih bakah  rilru  leh  taksa  hah  bawk si  chuan,  ka fa   hnek  khawp   hnute  tui   ka  nei  zo  hauh  si  lo  a, ka nau  chuan  phir  angin  a pawm  ta tawp  a,naute  pawn  a ngeihin   a mam  zawt  zawt  ta  mai a ni.

   Naute  thla  4  vel  a ni tawh  ang  tih  chuan  a chanchin  takngial  pawh  ka  hriat  tawh  loh,  ka fate pa  chu  a lo lang  nawlh  mai  le.

    Keimah  pawh  min  pawh  hmasa  ngam  loin  ka  nu  leh  pa  a bia  a,  a inthlahrung   lutuk  chu  khawngaihthlak  tham  a ni  zawk;  " Ka pu,  ngaihdam  tlak  ni lo  mah ila,  ka fate  vang  tal  pawh  hian  min  ngaihdam  a ngai  si  a ni,  lak  chhuah  inphal  lo  a nih pawhin  ka dem  thei  lo  che u a, mahse   anmahni  enkawlna   tal  hi  chu  ka thawh  chhuah   ve  min phalsak  hram  ang  che  u."   a ti  a.

   Engpawh  nise, keimah  hi chuan  ka fate  an fahrah a, nu leh pa  kar loa  an seilen hi  ka  hlau  ber  a,  amaherawhchu ka nu leh  pa  thu thuah  dahin  an thu  ka nghak  tawp  mai  a ni.

   Palai  tirin  min rawn ko  ta ngei  a.

   Ka pa  chuan  zahawm taka  lo chhandan  a thiam  khawp  mai :

   "  Â.!  Ni  e  Pu  Dawng,  keini  pawhin  kan  tu leh fate   fahraha  an awm chu  kan  hlauh  ber  a ni  ve tho a, amaherawhchu   tun laiah  natna  leh  hri  ṭha lo te  a tam ve tawh  avangin  min lo hre  thiam  u la, chhungkuaah kan insiam leh dawn a nih pawhin, medical checkup neih thlap phawt u la, chu mi hnuah chuan kan ngaihtuah dawn nia;  ngaihngam tak khan  haw phawt  mai rawh  u le."  a lo ti a.

    A hnu  chawlhkar hnih velah  chuan  Dortor  lehkha  nen  thlap a  lo kal  lehin  kan inzui  haw leh ta  nge  nge  a , ka fate  nu leh pa  kara  awm loa  an fahrah  kha  ka  hlau  ve em  bawk  a ni. Chutih thu  loah  chuan  kan pa  kha  han thlakhlelh  viau  ngaihna  pawh  ka  hre  tawh  mang lo zawk  hial  a ni.

   Chutia  kan haw leh  ta  chu  mahni  khuaah  awm veleh  tawhin,  khi  tah  vengsang  lamah  kan awm  ta thung  a,  ka  nau pawm lai pawh  a lian ve tawhin, a u te  an changkang  chho   ve zel  bawk  a, kan  khawsak pawh  a ziaawm  ve  sawt  khawp  mai.

   Kan  fa  pa 4-na  tur  chu  ka  keng  veleh  ta  a. Mipa  a duh leh  duh  lo pawh  a sawi  ngam  ta  bik  lo a, a rilru  erawh  chuan  a awt hle  tih  ka hrethiam  tho  a ni. Kan pa  pawh  a fel  tawhin  hna  a thawk  ve nasa  em em  a,  Vaihlo  hmun  zau  tak tak  siamin, vaihlo  hmun  vil.pah chuan  Meihawlte  a rawh pah a; a nunah  hian  hunawl  a awm ngai lo  a ni ber  mai.

   Ṭum khat  a ram riak  lo  haw   chu  tlemin  a rui  deuh  chhalh  mai  a,  fiamthu  titak  hian  kan  inhnial  pah  a:

   " Fapa   pawh  hring thei  hlei lo,"

 " Â.!  a ti  leh  ta."

"  Ka ti  ang  chu  i hring  thei  miau  lo alawm."

   " Kei  chu  ka fatir  pawh  mipa  ngat  a nia, nang  chu  hmeichhia  bawk  a nih kha, tunge  hring  thei  lo  zawk  chu  kan  hriat  reng  alawm,"  tiin  ka  nui   hau  mai  a.

  "  Ni  dawn tak  e, a ni leh  si  e."  tiin  a rawn nui  ve ta  vur  vur  a.

   Pathiana   piantharna   tak tak  neih  loh  chuan, mihring  ṭhat  tumna   ve ngawt  hi chuan  daih rei   mawlh  hek  lo  le,  kan pa  chuan  hnathawk  nasain   hah  viau  ṭhin  mahse   zu in a ching   chho  leh  tial tial  mai  a, engpawhnise,   a ṭhat lohzia   hrilh  ila, Vanram  lah  tumah  inkai  kep  theih  a ni  si lo va, mahni  rinna  ṭheuh   a kal  leh  kal  loh  tur  a ni  mai  a,  vawikhat  na reng  reng  hrilhfiah  erawh  chu  ka ba vein ka inhria   a;  uluk  zet  chuan  ka hrilh  leh  ta  dap  a.

   Mahse  a pawm leh pawm loh  chu  ama  thu  thu  a ni tawh a, ka thiang  tawh  alawm  tiin  ngaihṭha  takin ka awmsan ta  a.  A sim loh pawhin  ka fate pa  a ni a, nupa  keh  kara  fate  an awm ai chuan tiin, engti pawhin  khawsa  sela, ṭhen hi  ka tum ta  lo bur  mai a ni;  ka fate  puitling  taka  enkawl  kha  ka tum  ber  a. Faten  'Papa,'  an  tih  changa  a lo eih lauh  theih  chuan  ka duhtawk  ta  viau  mai  a,  rilru  a leh hahdam duh phian mai. Zu  chu  thlah lo mahse  a hnathawh  erawh  a bei ngawrh  em em  mai  thung  a,  ka nauten  " rawn hawnsan  mai  teh," an tih  chang  pawh  hian,

   "  Lo  enliam ve mai mai  teh u, zu  hi  inin  sual  viau  mahsela,  hna  hi  a thawk  nasa  em a sin."  tiin  a thlavang  ka hauhsak  zawk  ta  fo mai  a.

   Engvang  pawh  nise,  ka fate  vang hian  tuar chhuah  hi  ka tum ruh em em  mai a ni.

   Ni khat  chu  chawhnu  tlai lam deuh hian  ka pum a rawn na ngaih ngaih  mai  a, kan pa pawh  chu  a ram  riak  a lo  haw  ve lai  tak  a ni bawk  a, zanriah  chaw  pawh  ka ei thei  mumal  ta lova,  zan dar  8:30   velah  chuan  nau  chu  ka  nei   ve ta hlawl  mai  a. Kan health  worker   chuan:

   " Ahh..!!  Awi   fapa.!"

   Kan pa te  ṭhian  ho  choka  lama  awm chu  an rawn  tlan  thla  a,  mipa   a ni ngei em?  tiin  naute  mawng  chu  an rawn  hlim ta diat diat  a.

   Kan  kawmchhak  chiaha  awm  Pu  Thana  hian  fanu  hlir  pathum a nei  a,  keinin   chuti  bawk,  kan  kawm  thlanga  awm  Pu  Nuna  leh   a thlang  leh  ami  pu  Sanga  pawhin  a nu  bawk  pathum  neiin, kan  tual  sir  deuha  awm  Pu Liana erawh  chuan  fanu  pathum  tho  a nei  bawk  a.  Kan  veng  hi  fanu  veng  aniange   an ti  hial  ṭhin a  ni.

   Chutia   fapa   ka  han  hring  ta   chu  namen  lo hian  kan  lawm  ve  a,  hemi  zan  hi  chu  naute  pawh  kan  tuam lum hman lo  a chha  chu  a ni ber e,  a khat  tawk  hian:

   "  Khawmaw,  a lo pa  tak tak  em  le?"

   an ti  chhen  mai  a ni.

   Mipa  leh  hmeichhia  Pathianin  min siam  hian,  Hmeichhe   chiah  hian  Chi  X  chiah  a dah  a, X  hi  hmeichhe   naute  tur  insiamna   a ni  a. Chi  X leh Y   awm  leh  a, he  chi  Y  hi  mipaah  chauh  a dah  ve thung  a, tichuan,  mipa  leh  hmeichhia  kan  inpâwl  a  kan  chi  a lo infin tak  khan,  Mipa  chi  Y leh  hmeichhe   chi  X   lo intawng  fuh  a, chinunga  a lo  ṭhan chhoh  khan  mipa  naute  a lo  insiam  ta a;  hmeichhe   chi  X leh  mipa  chi  X  a lo  intawng  a, chinung  niin a lo ṭhang  chho  ve a,  chutah  chuan  hmeichhe   naute  a lo  piang  ve ta  thung  ṭhin  a ni.

   Hei hi  tam takin  kan  hre fuh  lova, kan nupuite  puhin  kan  nupa  kar  a khik phah  fo ṭhin a,   fapa  neih  theih  loh  hi  kan inpuh  dawn rau rau  a nih  chuan,  mihringah  chuan  mipa  mawhphurh   a sang  zawk  mah  a nih  chu.

  Mahse  fa  kan  neihdanah  hian  kan thu  a nih  lohzia   hi  chu  a takin a lo lang  leh  ṭhin  chu  a nih  hi. A enga  pawh  lo piang se, Pathianin   kan  enkawl  tura  min pek  phal  apiang  kha  an ṭha   ber   vek  mai  tih  hi  pawm  thiam  a ṭha  hle  mai.

   Entirnan : Tuai  leh  Patil  kan  tih ang chi  pawh  hi  hmusit  a, endawng  ngawt  theih  an nih lohna  chin a awm ve  tlat  mai.

   Mipa  chi leh  hmeichhe   chi  a lo intawng  fuh  kha,  chakna   inzat  zelin a ṭhang  chho  ta  a. Hmeichhe  serh  nei reng  chung  si khan,  a taksa a mipa  nihna  leh ṭhang  lian bik zelin, hmeichhia  nichungin a lo pa ta em em  mai ṭhin a ni.  Chutiang  bawkin  mipa  serh nei  reng  pawh  kha  a taksa a chi inpawlhah  khan  hmeiche  chi  lo  ṭhang  chak  zawk zelin,  tuai  a lo ni ta  mai  ṭhin  a ni.

   Kan chhungkua  a keh chhiat  loh nan theih  tawp  tak meuh  ka chhuah  ve ṭhin  a, ka faten  a pa  an ngainat  theih  nan   ka  bei  nasa  ṭhin hle.

   Kan pa  farnu  sual ve deuh  mai  hi  vawi khat  pawh  a lo  zin a,  chaw  kan ei  dawn  chuan  naupang  ka va  kaihthawh  tir  a,  " ka ei peih  lo, lo va ei rawh u."  a lo  ti sia   kan ei san ta  a,  naupang  rual nen  kan ni ve tawh  a, chawhmeh  pawh  duhthusamin a neih theih  tawh  bik  lo  a.

  Kan farnu  chu  ka inkhawm  ka  ban  chuan  a lo  ṭhu  tum buau  mai a, engkhaw  sawi  set set  lo  chuan  kan pa  chuan  ka inkhawm bang  chu :

   "  Chhuak rawh, haw rawh,  ka farnu   pakhat  takngial  pawh  ngaithei  lo  hi  ka nei peih tawh  lo che,"

   Ka fate  rawn bang  ve chuan  hrilhhai  takin min enṭhap  hlawm  a,  a pa  ánhla  aṭang  chuan  thil awmzia  an man  thuai  a.

  "  Pa, Nani  thiam loh  a nih  kha, kan kaithova, a rawn kal duh  si lo,kan  kham  veleh  a rawn vui  leh  bawk  sia,"   an lo ti ve tliar tliar  hlawm  a.

   Apa  thinrim zual chhung   chu  ka nu te inah  ka  chhuk thla  daih a, tlai  lamah  chuan  naupang  ho  min rawn lam tir  veleh  mai bawk  a. Kei pawh  ṭha takin ka chho  leh a, kan farnu  erawh  chu  a mize  dik lo  a u in a hriatchhuah  tak avangin a a haw ta  nal nal  mai a ni.

   Huat  leh  hmuhmawh  tur  hi a hre  thei  em em  mai  a, mahse  ka rilru  ka ti khauh  lui tlat  a,

   "  Ka fate  hi  mipuitling  takah  ka chhuah tur  a ni,"  tiin.

   Ka ṭawngṭai  sak  reng  a,  a sual  zual  chang  phei  chuan  kutte  min thlak  thuak  thuak  a,  mahse  kei  chuan ka tuar  tam tawhin,  vanglai  hmabak  pawh  ka nei  tawh  vak  lo a, ka fate  an fahrah  ai chuan  ka tuar  zel law law  ang  a,  naupang  ho  lo puitlinga   nikhua  an rawn hriat  hunah  ka  nuam ve deuh mahna  ka ti tawp  mai a ni.

  Ka chungah  chuan  engpawh  thleng se  pawi tih vak ka  nei lo a, amaherawhchu   ka fate  enkawl  thei loa  ka awm mawlh  ka hlau  thung  ṭhin.Rilru  leh  taksa  a rethei  a,  bei hi  a dawng  ve rum rum  mai ṭhin  a ni.  Mahse  ka fate  hian  chakna  min pe  zel  a, anmahni  vang hian  ka  guar thei  zel  a ni ber  mai.

   Vawikhat  chu  speaker  R  Lalbiaksanga   hi  a lo kal  a,  chumi  ṭum  chuan  kan pa  pawh  campah  a lut ve  a, Pathian  khawngaihna  changin  a rawn inhmu  chhuak  ve hlauh  mai  a. Lalpa  hian  bang  lova  amah  au  a  dil reng  ṭhintu, kei  a fanu  lungmawl  tein  ka  auhna  hi  min  hawisan  lo  tih  ka hrechiang  hle  a ni.

  Hun thim  leh  harsa  zualpui  ka tawn  chhung  kha  a kum chuan  kum  15  dawn  chu  a lo  ni reng  mai  le..!! Engtinnge   ka lo  tuar  chhuah  theih  zawk  ka ti let  ve fo  zawk  ṭhin a,  khang  hun  harsa  ber  ka tawh  lai .pawh  khan  ka fate  zirna   hi  ka thlahthlam  ngai  miah lo a,  a pa  phunchiar  leh  kawhmawh  bawl  a nasat  lai  vel  zawng  zawng  khan  zirna   vangin  Aizawlah  anmahni  unau a inluah  ve in,  ṭul tawpah  lo chuan  an lo haw pawh  hi  ka remti ngai  vak  lo  zawk  a ni.

   A chhan chu, a pa  vanga  ka tuarna  leh  apa  mize  ṭha lo lai  kha   hmu tam lo se  ka  duh vang  a ni bawk  a, an  pa  ve  em em  hi  hmusita  an  ngainat  loh  phah te ka hlau  bawk  a ni.

   Kum  15  chhung  vel  rethei  leh  rilru  hah  taka  ka awmna  chu  a lo kiang  ve ṭan ta a. Ka pasal  duhtak  chu  piang  tharin,  inkhawm  turin  min kalsan  ta  fo  mai  a,  a dama  khawchhunga  a awm a nih  chuan  inkhawm  a ṭhulh  ngai lo mai  ni loin,  Bible   chhiar  leh  ṭawngṭai  a taima  em em a,  Pavalai  rawngbawlna  leh  Kohhrana  a phak tawkah  a tlanchhe  ngai  hek  lo,  keipawh  kan  fanaute  buaipuiin,  an unau  enkawl  a hautak chho  ve zel  nen,  kan pa  hnung  hi  ka zui  zo lo  zawk  fo  ṭhin  a ni.

   Chutianga   hlim leh  lawm  taka  chhungkua  kan  kal  chhoh   ve zel  lai  chuan   In thar  te  kan sa  ve  a,  mi  in tluk mah  suh se, keini  tan  chuan  a hlu  tak  zet  a,  a chhung lam  duhthusama   kan  chei  zawh  hma  chuan  kan  insuan  lut ta  nghe nghe  a, a chhan  chu  kan  pa  chuan  insawiselna   a ngah  ve neuh  neuh  a, incheckup  pui vat  ka  duh  vang  a ni.

   Kan  fapa  pawhin  pawl  12   a zir  zo  tawh  a, a u chiah  hmeichhiain  Bcom  zo  ve in,  chu  mi  u leh  chuan  BA  1st  Divah  zovin,   a upa  ber  hmeichhia  chuan  Delhi  lamah  Hotel  management  lam  a thawk  thung  a. Ani pawh  hian  Hindi  BA  a zir thleng  ve bawk  a ni.

   Chutianga   chhungkua   kan  hlim chhoh  ve viau  lai  chuan  kan  pa  ber  chu  Thin  cancer  a ni tih  hmuh chhuah  a ni hlauh  mai  a, aw  kan  hlim  ve dawn chauh  a, Pathian  remruat  hi  a va  mak  ṭhin em   ka ti  vawng  vawng  mai  a.

   January  thla  a   kan incheckup  chu  kan  haw  chho  leh  a,  Ṭawngṭai  damthei  leh  kan  pan phak  apiang  chu  kan  pan  ve zel  a, Aizawl  lamah  pawh  kan inphur  thla   ve zut  mai, chutianga   theihpatawp  chhuaha  kan in enkawl  lai  chuan  a taksa  a lo chak lo ve tial tial  a, April  thlaa  Aizawla  kan chhuk leh  chu  Chawl  muang loin Falkawnah  min phei  tlang tir  nghal a, Falkawnah  ni 10  zet zawt  kan  awm hnu  chuan ICU-ah  min sawn ta a.

  Chutah  pawh  chuan engmah  kan an  theih  tak  loh avangin,  Aizawl  Civil  Hospitalah  min sawn phei  lehin, ICU-ah  bawk  chuan  min dah leh ta a.

  Hetianga  anat leh  enkawl  ngaia  a awm chhung hian  vawikhat  te pawh  a phunnawi  miah lo a,  hmel  hlim sar  mai hian a nui thei reng  mai  a,  ICU a a awm lai a  a ṭawng  theih  chhunah  chuan, "  Mafel, Anutei  chu ka va ngai em.!" tiin  ka nau  amah  enkawl  taima  em emtu  chu  ala  lam hram hram  a ni.

  ICU a  kan  luh  hnu  zan  dar  6:45  velah  chuan  hmel hlim   sarh  mai a min rawn en chungin, thlamuan  hmel  em em  hian  Lalpa  hnenah  min  haw  san ta  a ni.

   Pasal  sûn chu  Dar  dinglam  sahthlak  an lo  tehkhin  ṭhin  hi  chu  an lo  uar  hauh  lo mai  le,  upat  lam panin  kum 50  kan  hmang  ve ṭan  chauh a ni a, chutah  mah  kan pa  nun ṭha leh  fel  a inṭan  ve chiah  a, kan hlim ve dawn chauh  a ni lehnghal  si.

   Lalpa  hnenah  pawh  ka vui  lek lek  zawk hial  a,  mahse   ani(Lapa) chuan  min thlamuan  chungin nka thinlungah  thu  a sawi  a,

   "  A  sual lai  zawng  zawng  khan  thi tlak  a ni si lova, tunah  mifel  niin  nang pawhin i thlahlel  em em  a, kei pawhin  a fel leh  ṭha  te hi  ka duh  ve tho va,  tunah  zawng  thi tlak  khawpin a fel  ve ta a,  lawm zawk  ta  che,  ka thlahthlam  dawn  lo che, i kiangah  ka awmin ka thlamuan  zel  dawn che  alawm. Kum  kha  leh  chen  sual dova  i mittui  tla ṭhin kha   ka  hruk fai sak  tawh  che  a, i do  chu  i hneh  a,  i pasal  leh  fanaute  pawh  ka hnen  i rawn  hruai  thleng  alawm;

   " KA HNEH  VE TA,"

   tiin  lawmthu  min hrilh  zawk  dawn  lawm ni?  ka fanu,"

   tiin.

  A tawp ta.🌹

No comments:

Post a Comment